Czym są plany urządzenia lasu?
Plan Urządzenia Lasu (PUL) to podstawowy dokument gospodarki leśnej opracowywany dla określonego obiektu, zawierający opis i ocenę stanu lasu oraz cele, zadania i sposoby prowadzenia gospodarki leśnej (art. 6.1 pkt 6 ustawy o lasach). Taki plan sporządzany jest dla każdego nadleśnictwa raz na 10 lat. W ustawie o lasach, w dziale czwartym określono, że "plan
urządzenia lasu sporządza się z
uwzględnieniem przyrodniczych i ekonomicznych warunków gospodarki leśnej, celów i zasad gospodarki leśnej oraz sposobów ich realizacji, określonych dla
każdego drzewostanu i urządzanego obiektu, z uwzględnieniem lasów ochronnych."
Sporządzenie PUL zleca, organizuje i koordynuje dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych, której podlegają poszczególne
nadleśnictwa.
Proces tworzenia PUL rozpoczyna się od prac
przygotowawczych, do których możemy zaliczyć działania i ustalenia podjęte
podczas narady wstępnej (NW) obejmujące opracowanie założeń do planu urządzenia
lasu. Dyrektor rdLP w terminie do trzech miesięcy przed naradą wstępną,
występuje z wnioskiem do regionalnego dyrektora ochrony środowiska o
uzgodnienie zakresu i stopnia szczegółowości informacji wymaganych w prognozie
oddziaływania planu urządzenia lasu na środowisko oraz obszary Natura 2000.
Naradę wstępną zwołuje się w I – II kwartale ósmego roku obowiązywania
dotychczasowego planu urządzenia lasu, przewodniczy jej dyrektor rdLP. Do
udziału w obradach NW zobowiązany jest nadleśniczy oraz pracownicy merytoryczni
nadleśnictwa, przedstawiciele rdLP: naczelnicy merytorycznych wydziałów,
zespołów, stanowisk zajmujących się gospodarką leśną (w szczególności z zakresu
urządzania lasu, stanu posiadania, ochrony lasu, ochrony przyrody, użytkowania
lasu i hodowli lasu), turystyką i udostępnianiem lasu oraz kierownik właściwego
zespołu ochrony lasu.
Naczelnik właściwy ds. urządzania lasu z posiedzenia NW
sporządza protokół, który stanowi podstawę opracowania specyfikacji warunków
zamówienia (SWZ). Protokół z NW jest dokumentem wewnętrznym i nie podlega
konsultacjom społecznym. Protokół w terminie do 30 dni po NW jest przekazywany
do zatwierdzenia przez dyrektora RDLP.
Następnie zostaje opracowana SWZ oraz ogłaszany jest
przetarg na sporządzenie PUL przez podmioty zewnętrzne. Powinno to nastąpić nie
później niż do końca IV kwartału ósmego roku obowiązywania dotychczasowego
planu urządzenia lasu.
Dyrektor rdLP co najmniej 30 dni przed terminem narady
urządzeniowej (NU) podaje w BIP informację o rozpoczęciu
konsultacji do projektu planu wraz z prognozą oddziaływania tego planu na
środowisko i obszary Natura 2000. Prognoza jest wykonywana razem z PUL ale nie
jest jego elementem i nie podlega zatwierdzeniu przez Ministra Klimatu i
Środowiska.
W I kwartale dziewiątego roku obowiązywania dotychczasowego
planu urządzenia lasu dyrektor rdLP zwołuje naradę urządzeniową. Do udziału w
obradach NU zobowiązany jest nadleśniczy oraz pracownicy merytoryczni
nadleśnictwa, przedstawiciele RDLP: naczelnicy merytorycznych wydziałów,
zespołów, stanowisk zajmujących się gospodarką leśną (w szczególności z zakresu
urządzania lasu, stanu posiadania, ochrony lasu, ochrony przyrody, użytkowania
lasu i hodowli lasu), turystyką i udostępnianiem lasu, rzecznik RDLP, kierownik
właściwego zespołu ochrony lasu oraz wyłoniony wykonawca projektu planu
urządzenia lasu. Przedstawiony zostaje zespół lokalnej współpracy (ZLW) w
których biorą udział m.in. osoby prywatne, instytucje, stowarzyszenia oraz inne
podmioty, które zgłosiły chęć udziału w konsultacjach.
Kolejnym etapem są prace inwentaryzacyjne, na które składają
się prace terenowe i kameralne. Zostaje sporządzony opis taksacyjny,
przeprowadzona jest inwentaryzacja zasobów drzewnych oraz opracowywane są
wyniki inwentaryzacji w tym sporządzane są mapy przeglądowe, zestawienia
zbiorcze danych inwentaryzacyjnych oraz sporządzany jest opis ogólnego
nadleśnictwa.
Naradę projektu planu (NPP) zwołuje i jej
przewodniczy dyrektor rdLP w terminie nie później niż 15 października
dziesiątego roku obowiązywania dotychczasowego planu urządzenia lasu. Do
udziału w obradach NPP zobowiązany jest nadleśniczy oraz pracownicy
merytoryczni nadleśnictwa, przedstawiciele RDLP: naczelnicy merytorycznych
wydziałów, zespołów, stanowisk zajmujących się gospodarką leśną (w
szczególności z zakresu urządzania lasu, stanu posiadania, ochrony lasu,
ochrony przyrody, użytkowania lasu i hodowli lasu), turystyką i udostępnianiem
lasu, rzecznik rdLP. Ponadto w naradzie bierze udział kierownik właściwego
zespołu ochrony lasu, przedstawiciel DGLP, wykonawca projektu planu urządzenia
lasu oraz powołany na etapie NU zespół lokalnej współpracy (ZLW).
Bezpośrednio po podpisaniu przez dyrektora rdLP protokołu
projektu planu zostaje podana informacja w BIP rdLP oraz na stronie
internetowej o terminie i miejscu udostępnienia projektu planu urządzenia
lasu dla danego nadleśnictwa oraz o terminie składania uwag i wniosków.
Procedura opracowania projektu PUL, kończy się w chwili
zatwierdzenia projektu planu przez Ministra Klimatu i Środowiska na wniosek
dyrektora rdLP. Dyrektor rdLP podaje do publicznej wiadomości informacje o
zatwierdzeniu PUL.
Dokument PUL składa się z następujących części:
1) opis taksacyjny lasów i gruntów przeznaczonych do
zalesienia według stanu na dzień 1 stycznia pierwszego roku obowiązywania
sporządzanego projektu planu urządzenia, a w nim:
a) dokładna lokalizacja drzewostanu (adresy leśny i
administracyjny) oraz rodzaj użytku gruntowego i jego powierzchnia,
b) opis siedliska leśnego z uwzględnieniem informacji o
terenie, glebie, pokrywie gleby i runie leśnym,
c) funkcja lasu i cele gospodarowania: typ drzewostanu oraz
wiek dojrzałości rębnej drzewostanu,
d) opis drzewostanu wraz z liczbowymi elementami jego
charakterystyki (średnie wymiary drzew, bonitacja, miąższość grubizny, przyrost
miąższości),
e) planowane czynności gospodarcze;
2) tabele powierzchni i miąższości drzewostanów nadleśnictwa
według klas wieku oraz:
a) gatunków drzew w drzewostanie;
b) typów siedliskowych lasu;
c) gospodarstw;
3) zestawienie powierzchni lasów i gruntów przeznaczonych do
zalesienia według rodzajów użytków gruntowych z podziałem na województwa,
powiaty i gminy;
4) zestawienie powierzchni lasów według dominującej
kategorii ochronności i gmin;
5) mapa gospodarcza lasów i gruntów przeznaczonych do
zalesienia – wykonana zgodnie z zasadami opisanymi w III części „Instrukcji
urządzania lasu”;
6) ogólny opis lasów i gruntów nadleśnictwa z uwzględnieniem
położenia geograficznego, analizy dotychczasowej gospodarki leśnej (wraz z
oceną tej gospodarki dokonaną przez dyrektora regionalnej dyrekcji Lasów
Państwowych), opisu stanu lasu i analizy stanu zasobów drzewnych, jak też
opisu warunków przyrodniczych i ekonomicznych produkcji leśnej. W praktyce w
ogólnym opisie zamieszcza się również cały rozdział dotyczący gospodarki
przyszłej, w tym m.in. zagadnienia, o których mowa w kolejnych punktach (7, 8 i
9), a także protokoły ustaleń narady urządzeniowej (NU) i narady projektu planu
(NPP);
7) zestawienia powierzchni według czynności gospodarczych,
zagregowane z opisów taksacyjnych lub wykazów zadań;
8) program ochrony przyrody (POP);
9) zestawienie zadań dotyczących trwale zrównoważonej,
wielofunkcyjnej gospodarki leśnej wraz z przewidywanymi sposobami ich
realizacji, w tym:
a) ilości przewidzianego do pozyskania drewna, określonego
oddzielnie jako etat miąższościowy użytków rębnych oraz etat powierzchniowy
użytków przedrębnych, zwany etatem cięć;
b) pielęgnowania upraw, młodników i drzewostanów nieobjętych
użytkowaniem rębnym;
c) zalesień i odnowień;
d) kierunkowych zadań z zakresu ochrony lasu, w tym ochrony
przeciwpożarowej wraz z odpowiednimi mapami przeglądowymi;
e) kierunkowych zadań z zakresu gospodarki łowieckiej wraz z
odpowiednią mapą przeglądową;
f) kierunkowych zadań z zakresu ubocznego użytkowania lasu;
g) potrzeb z zakresu infrastruktury technicznej
Tekst został opracowany na podstawie:
- Instrukcji
urządzania lasu część I, Załącznik do Zarządzenia nr 116 Dyrektora
Generalnego Lasów Państwowych z dnia 14 grudnia 2023 r.
Nadleśnictwa, dla których prowadzone są prace urządzeniowe
