O jakie dopłaty i odszkodowania mogą ubiegać się właściciele lasów?

Właściciele lasów prywatnych mogą ubiegać się o różne formy wsparcia finansowego, które są udzielane głównie przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w ramach programów unijnych i krajowych. Programy te mają na celu promowanie zrównoważonej gospodarki leśnej, zwiększanie lesistości kraju oraz ochronę bioróżnorodności.

Głównym źródłem dofinansowania dla prywatnych lasów jest Plan Strategiczny dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027. W jego ramach ARiMR oferuje wsparcie na:

Zalesianie gruntów rolnych – dofinansowanie obejmuje koszty założenia upraw leśnych oraz ochronę sadzonek przed zniszczeniem (np. repelentami, osłonkami). Dodatkowo, przez 12 lat od momentu zalesienia można otrzymywać premię zalesieniową, która jest rekompensatą za utracone dochody z produkcji rolnej.

Tworzenie zadrzewień śródpolnych – dotacje na zakładanie pasów zadrzewień na gruntach rolnych, które pełnią funkcje ochronne (np. chroniąc uprawy przed wiatrem) oraz zwiększają bioróżnorodność.

Zakładanie systemów rolno-leśnych – wsparcie na tworzenie upraw drzew i krzewów na gruntach rolniczych w połączeniu z uprawą roślin lub hodowlą zwierząt. Przyznawana jest premia na założenie systemu oraz 5-letnia premia pielęgnacyjna (tu grunt nie jest i nie będzie lasem po skorzystaniu z wsparcia).

Zwiększanie bioróżnorodności lasów prywatnych – dofinansowanie na działania poprawiające stan przyrodniczy lasów, np. poprzez sadzenie drzew gatunków liściastych, tworzenie remiz leśnych czy pozostawianie martwego drewna. Wsparcie na inwestycje mające na celu zwiększenie odporności ekosystemów leśnych i ich wartości dla środowiska. Obejmuje m.in.:

• Wprowadzenie drugiego piętra w drzewostanie lub podszytu.
• Zróżnicowanie struktury drzewostanu.
• Założenie remizy leśnej (miejsca schronienia dla dzikich zwierząt, często z nasadzeniami gatunków biocenotycznych).
• Czyszczenia późne i inne zabiegi pielęgnacyjne zwiększające naturalną odporność drzewostanu.
• Zabiegi ochronne przed zwierzyną.
• Dolesianie luk w drzewostanach uszkodzonych (np. przez szkodniki, zwierzynę, ekstremalne warunki pogodowe). 

Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) jest instytucją odpowiedzialną za przyjmowanie wniosków i wypłatę środków.

• Wysokość dofinansowania zależy od rodzaju inwestycji, warunków realizacji, nachylenia terenu i gatunków drzew. Stawki mogą być ryczałtowe, jednorazowe, lub wypłacane przez określony czas (premie).
• Wymagany jest plan inwestycji (np. plan zalesienia, plan inwestycji zwiększających bioróżnorodność), sporządzany przez Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe.
• Nabory wniosków odbywają się cyklicznie za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus.
• Dodatkowe punkty w ocenie wniosków można uzyskać, jeśli teren znajduje się w korytarzu ekologicznym, przylega do lasu lub wód, jest zlokalizowany w województwie o lesistości poniżej 30%.
• Grunty przeznaczone do zalesienia lub objęte wsparciem nie mogą znajdować się na obszarach Natura 2000, rezerwatów przyrody, parków narodowych lub krajobrazowych, chyba że planowane inwestycje są zgodne z celami ochrony tych obszarów.

Szczegółowe informacje na temat aktualnych naborów wniosków, kryteriów przyznawania wsparcia oraz wymaganych dokumentów można znaleźć na oficjalnych stronach internetowych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR):

https://www.gov.pl/web/arimr/interwencje-na-rzecz-rozwoju-obszarow-wiejskich 

Wnioski o wsparcie składa się zazwyczaj w formie elektronicznej, za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus dostępnej na Platformie Usług Elektronicznych (PUE) ARiMR: https://www.gov.pl/web/arimr/ewniosekplus-system