Jakie zabiegi z zakresu zagospodarowania lasu wykonujemy w lasach? 


W leśnictwie prowadzi się szereg zabiegów mających na celu zagospodarowanie lasu, czyli kierowanie jego rozwojem w taki sposób, aby las pełnił jednocześnie, w zrównoważony sposób swoje funkcje ochronne, produkcyjne i społeczne świadcząc różne usługi ekosystemowe. Działania te obejmują cały cykl życia lasu, od momentu jego założenia aż po wycięcie i odnowienie.

Hodowla lasu to kluczowy element zagospodarowania, który obejmuje działania prowadzące do powstania, pielęgnacji i odnawiania drzewostanów.

Zalesianie polega na zakładaniu lasu na gruntach, które wcześniej nim nie były (np. na gruntach porolnych).

Odnowienie to wprowadzenie nowego pokolenia lasu na terenach, gdzie dojrzały drzewostan został wycięty lub zamarł. Może odbywać się poprzez: sadzenie sadzonek wyhodowanych w szkółkach leśnych, siew nasion lub w sposób naturalny, wykorzystując nasiona opadające z drzew macierzystych.

Pielęgnacja gleby polega na usuwaniu chwastów, które mogłyby zagłuszać młode sadzonki.

Czyszczenia to zabiegi pielęgnacyjne w młodych uprawach i młodnikach, których celem jest selekcja drzew i poprawa warunków wzrostu dla najlepszych, najbardziej wartościowych okazów.

Czyszczenia wczesne (CW) wykonywane są w uprawach, polegają na usuwaniu drzew i krzewów niepożądanych, np. gatunków szybko rosnących i zagłuszających gatunek główny.

Czyszczenia późne (CP) wykonywane są w starszych uprawach i młodnikach, mają na celu usuwanie drzew osłabionych, chorych, o złej jakości, a także gatunków, które mogą być szkodliwe dla docelowego składu drzewostanu.

Trzebieże to regularne, planowane zabiegi usuwania części drzew z drzewostanu, prowadzone od fazy młodnika do osiągnięcia przez drzewostan dojrzałości. Celem trzebieży jest poprawa zdrowotności i stabilności lasu, a także zwiększenie przyrostu drzew na grubość.

Trzebieże wczesne (TW) prowadzone są w młodnikach, mają za zadanie usunąć drzewa o gorszej jakości i stworzyć lepsze warunki dla tych, które mają pozostać do końca cyklu i osiągnąć cel produkcyjny z wartościowym surowcem.

Trzebieże późne (TP) prowadzone są w dojrzałych drzewostanach, polegają na usuwaniu drzew chorych, uszkodzonych lub zagrażających stabilności drzewostanu, a także tych, które mogłyby hamować wzrost najlepszych drzew.

Ochrona przed szkodnikami polega na monitorowaniu występowania szkodników owadzich i grzybowych, a w razie potrzeby stosowaniu metod biologicznych, biotechnicznych (np. pułapek feromonowych) lub chemicznych, by zapobiec masowym gradacjom.

Zabiegi profilaktyczne i ochronne obejmują na przykład wzbogacanie składu gatunkowego drzewostanów, wprowadzanie podszytów (krzewów i drzew pod osłoną starszych drzewostanów), grodzenie mrowisk (chroni mrówki, które są naturalnymi wrogami szkodników).

Ochrona przeciwpożarowa polega na tworzeniu pasów przeciwpożarowych, budowie i konserwacji dróg pożarowych oraz wież obserwacyjnych.

Cięcia rębne są to zabiegi, które polegają na usunięciu drzewostanu w celu założenia nowego pokolenia lasu. W zależności od techniki wyróżnia się różne typy rębni, np. rębnie zupełne, stopniowe, częściowe lub przerębowe.

Pozyskiwanie drewna to cały proces od ścinki drzew, przez zrywkę (przenoszenie drewna z miejsca ścinki do miejsca załadunku), aż po jego transport.

Pozyskiwanie płodów runa leśnego obejmuje zbiór grzybów, jagód, ziół, a także choinek. Jest to element tzw. użytkowania ubocznego lasu.