Uproszczony plan urządzenia lasu
Gospodarkę leśną w lasach niepaństwowych, prowadzi się w oparciu o zapisy w uproszczonym planie urządzenia lasu lub decyzji starosty, wydanej na podstawie dokumentacji inwentaryzacji stanu lasu w przypadku lasów rozdrobnionych w kompleksach leśnych do 10 ha.
Uproszczony plan urządzenia lasu (UPUL) jest podstawowym dokumentem planistycznym dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa, głównie prywatnych oraz dla lasów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Jest sporządzany na 10 lat i zawiera najważniejsze informacje potrzebne do prowadzenia gospodarki leśnej zgodnej z przepisami prawa i zasadami trwałości lasów.
Uproszczony plan urządzenia lasu obejmuje lasy ujęte w ewidencji gruntów i budynków jako ”Ls” oraz grunty przeznaczone do zalesienia w planie zagospodarowania przestrzennego. Dodatkowo w planie mogą zostać ujęte grunty inne niż leśne takie jak pastwiska, łąki i role, na których rośnie las spełniający wymogi ustawy o lasach, o powierzchni nie mniejszej niż 0,10 ha.
Za podstawowy obiekt dla którego sporządzany jest uproszczony plan urządzenia lasu przyjmuje się obręb ewidencyjny lub lasy wspólnoty gruntowej, stowarzyszenia właścicieli, lasy stanowiące własność gminną położone w jednym lub więcej obrębach ewidencyjnych.
Uproszczony plan urządzenia lasu zawiera:
1) Opis ogólny, składający się z:
a) powierzchni opracowania,
b) tabeli klas wieku według gatunków panujących wg funkcji lasu,
c) tabeli klas wieku wg gatunków panujących wg typów siedliskowych lasu,
d) opisu struktury własności gruntów leśnych,
e) warunków przyrodniczych,
f) maksymalnej miąższości użytków drzewnych możliwej do pozyskania w ramach opracowywanego planu,
g) charakterystyki planowanych zabiegów hodowlanych,
h) opisu zagadnień związanych z ochroną lasu.
2) Opisy taksacyjne drzewostanów, czyli skrócony opis lasów i gruntów przeznaczonych do zalesienia, zawierające informacje o:
a) powierzchni poszczególnych wydzieleń, gruntów przejściowo pozbawionych roślinności leśnej, a także gruntów przeznaczonych do zalesienia,
b) funkcji lasu – lasy gospodarcze lub ochronne,
c) siedliskowym typie lasu,
d) typie drzewostanu, który określa docelowy skład gatunkowy drzewostanu dostosowany do typu siedliska,
e) procentowym udziale gatunków drzew w wydzieleniu,
f) gatunku drzewa dominującego w drzewostanie, zwanego dalej „gatunkiem głównym”, jego wieku i bonitacji,
g) miąższości i zadrzewieniu drzewostanu,
h) planowanych wskazaniach gospodarczych w poszczególnych wydzieleniach drzewostanowych,
i) miąższości możliwej do pozyskania w danym wydzieleniu.
3) Zestawienie powierzchni lasów ochronnych i walorów przyrodniczych.
4) Zestawienie zadań gospodarczych projektowanych na 10 lat.
5) Wykaz powierzchni leśnych niezalesionych.
6) Rejestr działek leśnych i gruntów przeznaczonych do zalesienia według właścicieli.
7) Rejestr działek leśnych i wskazania gospodarcze w zakresie gospodarki leśnej dla właścicieli działek.
8) Wykaz zmian działek leśnych w stosunku do rejestru gruntów (ewidencji), zawierający wszystkie powierzchnie, dla których rodzaj powierzchni opisany w UPUL jest niezgodny z użytkiem w ewidencji gruntów i użytków. Mogą być to grunty nieleśne uznane w ramach UPUL za las, a także grunty będące użytkiem „Ls”, jednak w ocenie taksatora uznane za trwale wylesione.
9) Wykaz właścicieli i skorowidz działek (fakultatywnie).
10) Wykaz skrótów i symboli oraz słownik podstawowych pojęć leśnych.
11) Mapy gospodarczej lasów i gruntów przeznaczonych do zalesienia.
Dokumentację planu urządzenia lasu, uproszczonego planu urządzenia lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu sporządza się w formie opisu tekstowego, zestawień tabelarycznych, przedstawień graficznych i map tematycznych oraz danych w formie elektronicznej, w postaci:
a) baz danych,
b) map cyfrowych, z wykorzystaniem geograficznych systemów informacji (GIS), w państwowym systemie odniesień przestrzennych, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Udział społeczeństwa w tworzeniu UPUL
Właściciel gruntu leśnego może uczestniczyć w procesie ustalania zapisów w uproszczonym planie urządzenia lasu poprzez wniesienie uwag do projektu UPUL w czasie wyłożenia projektu planu do konsultacji społecznych.
Projekt uproszczonego planu urządzenia lasu wykłada się do publicznego wglądu na okres 60 dni w siedzibie urzędu gminy. O wyłożeniu projektu uproszczonego planu urządzenia lasu wójt (burmistrz, prezydent miasta) informuje pisemnie właścicieli lasów, z zaznaczeniem, że uproszczony plan urządzenia lasu będzie podstawą naliczenia podatku leśnego.
W terminie 30 dni od daty wyłożenia projektu uproszczonego planu urządzenia lasu zainteresowani właściciele lasów mogą składać zastrzeżenia i wnioski w sprawie planu. Starosta wydaje decyzje w sprawie uznania lub nieuznania zastrzeżeń lub wniosków.
Zazwyczaj w czasie wyłożenia uproszczonego planu urządzenia lasu, organizowane są otwarte spotkania w właścicielami lasów i gruntów leśnych, na których omawiane są problemy związane z gospodarką w lasach prywatnych oraz udzielane są informacje i wyjaśnienia odnośnie zapisów w UPUL. Podczas spotkania właściciele lasów mogą składać uwagi i wnioski do projektu planu.
Opiniowanie projektu planu urządzenia lasu
Projekt uproszczonego planu urządzenia lasu opiniowany jest przez właściwego terytorialnie nadleśniczego. W terminie 30 dni od dnia otrzymania projektu uproszczonego planu urządzenia lasu nadleśniczy może zgłosić zastrzeżenia. W razie upływu tego terminu uważa się, że nadleśniczy nie zgłasza zastrzeżeń.
W przypadku planowanych zabiegów w lasach położonych w zasięgu obszaru ochronnego Natura 2000, uproszczony plan urządzenia lasu dodatkowo poddawany jest procedurze strategicznej oceny oddziaływania na środowisko. W przypadku stwierdzenia konieczności przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko, uzgadniany jest zakres i stopień szczegółowości informacji zawartych w Prognozie oddziaływania na środowisko. Następnie sporządzana jest Prognoza oddziaływania na środowisko. Po przygotowaniu niezbędnej dokumentacji, projekt uproszczonego planu urządzenia lasu z Prognozą oddziaływania na środowisko jest opiniowany przez regionalnego dyrektora ochrony środowisko oraz państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego.
W kompleksach leśnych o powierzchni ponad 300 ha, w I i II kategorii zagrożenia pożarowego, projekt uproszczonego planu urządzenia lasu, w części dotyczącej ochrony przeciwpożarowej, jest uzgadniany przez starostę z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej.
Zatwierdzenie uproszczonego planu urządzenia lasu
Po uzyskaniu opinii organów opiniujących i właściwego terytorialnie nadleśniczego uproszczony plan urządzenia lasu jest zatwierdzany przez starostę. Zatwierdzanie UPUL powinno przyjąć formę zarządzenia starosty.
Uproszczone plany urządzenia lasu dla lasów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, zatwierdza minister właściwy do spraw środowiska.
Wpływ uproszczonego planu urządzenia lasu na inne dokumenty
Ustalenia dotyczące granic i powierzchni lasów, w tym lasów ochronnych, zawarte w uproszczonym planie urządzenia lasu są uwzględniane w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz w ewidencji gruntów i budynków.
Dane dotyczące granic i powierzchni lasów w ewidencji gruntów i budynków (EGiB) nie mogą być aktualizowane bez wcześniejszych zmian w UPUL. Zgodnie z art. 20 ust. 3a ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach oraz według art. 20 ust. 2 ustawy o lasach, w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu.
Zgodnie z powyższymi przepisami, zmiany w EGiB nie mogą być dokonywane wbrew planom urządzenia lasów, które stanowią szczególny rodzaj planów zagospodarowania przestrzennego terenów leśnych i przesądzają o treści wpisów w ewidencji gruntów.
Zmiany w UPUL
Zmiany w uproszczonym planie urządzenia lasu mogą być dokonane aneksem, zatwierdzonym przez starostę. Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o lasach, zmiana UPUL może być dokonana aneksem, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4 oraz zachowaniem przepisów art. 22.
Zmiany uproszczonego planu urządzenia lasu można dokonać w przypadku braku możliwości utrzymania ustalonego etatu na skutek zwiększenia rozmiaru pozyskania drewna ponad wielkość określoną w planie m in. na skutek wystąpienia szkody lub klęski żywiołowej.