Co to jest obszar Natura 2000


Obszary ochronne Natura 2000 zostały wyznaczone w celu ochrony cennych i zagrożonych gatunków i ich siedlisk oraz siedlisk przyrodniczych zagrożonych w skali całej Europy.

Podstawą funkcjonowania obszarów Natura 2000 są dwie unijne dyrektywy tzw. Dyrektywa ptasia i Dyrektywa siedliskowa:

1) Dyrektywa ptasia (dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa - określa kryteria do wyznaczania ostoi dla gatunków ptaków zagrożonych wyginięciem,

2) Dyrektywa siedliskowa (dyrektywa Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory) - ustala zasady ochrony pozostałych gatunków zwierząt, a także roślin i siedlisk przyrodniczych oraz procedury ochrony obszarów szczególnie ważnych przyrodniczo.

Na podstawie powyższych dyrektyw wyznaczane są:

1) Obszary specjalnej ochrony ptaków (OSO) - wyznaczane do ochrony populacji dziko występujących ptaków jednego lub wielu gatunków. Określane są indywidualnie przez każde państwo, w oparciu o zidentyfikowane kryteria.

2) Specjalne obszary ochrony siedlisk (SOO) – wyznaczane w celu ochrony i zachowania określonych typów siedlisk przyrodniczych oraz cennych przyrodniczo gatunków fauny i flory.

Obszary Natura 2000 nie są obszarami chronionymi, są obszarami ochronnymi dla cennych gatunków i siedlisk przyrodniczych, co oznacza, że nie ograniczają one działalności człowieka pod warunkiem, że nie ma ona znacząco negatywnego wpływu na cele ochrony w danym obszarze Natura 2000, określone dla każdego obszaru indywidualnie w standardowych formularzach danych (SDF).

Planowanie gospodarcze w lasach na obszarach Natura 2000

Planowanie urządzeniowe w lasach prywatnych, na obszarach Natura 2000, ma swoje specyficzne cechy i opiera się na przepisach Ustawy o lasach oraz Ustawy o ochronie przyrody. Wymaga uwzględnienia ograniczeń wynikających z potrzeby ochrony miejsc występowania rzadkich i cennych gatunków w obszarze Natura 2000 oraz cennych siedlisk przyrodniczych. Wiąże się to m. in. z:


1)  Ograniczeniem terminów wykonywania zabiegów, do okresu poza terminem lęgowym ptaków, w przypadku występowania ptaków gniazdujących w drzewostanie Stosowaniem zabiegów wpływających na poprawę warunków siedliskowych dla gatunków cennych w obszarze oraz zalecaniem pozostawiania drzew biocenotycznych (np. dziuplastych, o nietypowym pokroju) oraz martwego drewna, które są kluczowe dla wielu chronionych gatunków.

2)   Zachowaniem siedlisk przyrodniczych i dostosowaniem składu gatunkowego do typów siedlisk przyrodniczych chronionych na danym obszarze Natura 2000.

3)  Mogą być wymagane modyfikacje składów gatunkowych drzewostanów i zastosowanie odpowiednich technik zagospodarowania lasu, aby naśladować naturalne kompozycje gatunkowe i wspierać różnorodność biologiczną.

4) Ograniczeniem możliwości zalesiania trwałych użytków zielonych, stanowiących potencjalne siedliska występowania gatunków cennych w obszarze Natura 2000.

Planowane zadania gospodarcze powinny być projektowane w taki sposób, aby ich realizacja nie spowodowała pogorszenia stanu siedlisk i populacji poszczególnych gatunków będących przedmiotem ochrony w obszarze Natura 2000.

W celu weryfikacji planowanych działań wynikających z zapisów w uproszczonym planie urządzenia lasu, w lasach na obszarach Natura 2000, sporządzania jest Strategiczna Ocena Oddziaływania na Środowisko (SOOŚ), zwłaszcza jeśli ich realizacja może spowodować znaczące oddziaływanie na obszar Natura 2000 i nie są one bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynikają z tej ochrony. Celem SOOŚ jest zapewnienie, że plany i programy nie będą miały negatywnego wpływu na środowisko, w tym na obszary Natura 2000.