Podatek leśny w Polsce – podstawa prawna, zasady naliczania i zwolnienia

Podstawą prawną naliczania podatku leśnego jest ustawa z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz.U. 2002 nr 200 poz. 1682) oraz ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926), która reguluje kwestie proceduralne.

Podatek leśny jest podatkiem lokalnym, stanowiącym dochód gminy. Podmiotami zobowiązanymi do uiszczania podatku są właściciele, posiadacze samoistni, użytkownicy wieczyści oraz posiadacze gruntów leśnych stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego (np. dzierżawcy).

Opodatkowaniu podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako Lasy (Ls). Podstawa opodatkowania jest powierzchnia lasu wyrażona w hektarach, wynikająca z ewidencji gruntów i budynków, a ustawowa stawka podatku leśnego stanowi równowartość ceny 0,220 m³ drewna od 1 ha lasu. Cena 1 m³ drewna ogłaszana jest co roku w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (średnia cena sprzedaży drewna uzyskana przez Lasy Państwowe w pierwszych trzech kwartałach roku poprzedniego).

Przykład: Zgodnie z Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 18 października 2024 r. w sprawie średniej ceny sprzedaży drewna, obliczonej według średniej ceny drewna uzyskanej przez nadleśnictwa za pierwsze trzy kwartały 2024 r. jeśli średnia cena drewna ogłoszona przez GUS wyniosła 277,35 zł za zł/m³, to podatek leśny za 1 ha = 0,220 × 277,35 zł = 61,02 zł rocznie.

Obowiązek podatkowy i płatności powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nabyto prawo własności (lub posiadania) gruntu. Podatek płacony jest:

• osoby fizyczne: w 4 ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego – do 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada roku podatkowego,
• osoby prawne i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej: za poszczególne miesiące w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego – do 15 dnia każdego miesiąca.

W przypadku, gdy kwota podatku nie przekracza 100 zł, płaci się go jednorazowo w terminie płatności pierwszej raty. Podatek można zapłacić przelewem na konto organu podatkowego. Osoby fizyczne mogą również płacić gotówką (jeżeli pobór podatku odbywa się w formie inkasa).

Zgodnie z ustawą o podatku leśnym, zwolnione są m.in. (art. 7):

1. Zwalnia się od podatku leśnego:

1) lasy z drzewostanem w wieku do 40 lat,

2) lasy wpisane indywidualnie do rejestru zabytków,

3) użytki ekologiczne,

2. Od podatku leśnego zwalnia się również:

1) uczelnie,

1a) federacje podmiotów systemu szkolnictwa wyższego i nauki,

2) publiczne i niepubliczne jednostki organizacyjne objęte systemem oświaty oraz prowadzące je organy, w zakresie lasów zajętych na działalność oświatową,

3) instytuty naukowe i pomocnicze jednostki naukowe Polskiej Akademii Nauk,

4) prowadzących zakłady pracy chronionej lub zakłady aktywności zawodowej, na warunkach określonych w ustawie o podatku leśnym,

5) instytuty badawcze,

6) przedsiębiorców o statusie centrum badawczo-rozwojowego, uzyskanym na zasadach określonych w przepisach o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej – w odniesieniu do przedmiotów opodatkowania zajętych na cele prowadzonych badań i prac rozwojowych,

7) Krajowy Zasób Nieruchomości [1].

8) Centrum Łukasiewicz i instytuty działające w ramach Sieci Badawczej Łukasiewicz.

Rada gminy w uchwale może wprowadzić również inne zwolnienia przedmiotowe, z uwzględnieniem przepisów dotyczących pomocy publicznej. Możliwe są także zwolnienia szczególne na mocy uchwał rad gmin, które mogą dodatkowo zwalniać wybrane kategorie gruntów z opodatkowania.